WIM

Wyniki badania zostały zaprezentowane podczas 39. Kongresu European College of Neuropsychopharmacology (ECNP), który odbył się w dniach 10–13 października 2026 roku w Monachium.

European College of Neuropsychopharmacology (ECNP) jest jedną z najważniejszych europejskich organizacji naukowych zajmujących się badaniami nad funkcjonowaniem mózgu, zaburzeniami psychicznymi oraz rozwojem metod ich leczenia. Organizowany corocznie kongres należy do największych europejskich wydarzeń poświęconych psychiatrii, neuropsychofarmakologii oraz neuronauce stosowanej i translacyjnej, łączącej wyniki badań podstawowych z ich zastosowaniem w praktyce klinicznej.

Tegoroczna edycja odbyła się w International Congress Center Messe München w Niemczech i zgromadziła ponad 6300 uczestników, w tym psychiatrów, neurologów, psychologów i badaczy reprezentujących ośrodki naukowe z całego świata. W programie znalazły się wykłady plenarne, sympozja naukowe, sesje edukacyjne, dyskusje z ekspertami oraz prezentacje posterowe, w których uczestniczyło ponad 1100 autorów prac badawczych. Zakres tematyczny kongresu obejmował zarówno badania nad biologicznymi mechanizmami zaburzeń psychicznych, jak i nowe możliwości diagnostyki i leczenia. Omawiano m.in. rozwój farmakoterapii zaburzeń psychotycznych i depresyjnych, neurobiologiczne podstawy zachowań społecznych, mechanizmy neuroplastyczności, zdrowie psychiczne kobiet w kontekście zmian hormonalnych oraz znaczenie czynników społecznych i biologicznych dla zdrowia psychicznego. Osobne miejsce poświęcono zastosowaniom nowych technologii, w tym rzeczywistości wirtualnej w opiece nad pacjentami.

Ważną częścią programu były również sesje dotyczące nowych metod badawczych, wyników badań klinicznych nad innowacyjnymi terapiami oraz neuropsychiatrii. Kongres umożliwił wymianę doświadczeń pomiędzy specjalistami zajmującymi się różnymi aspektami zdrowia psychicznego i funkcjonowania układu nerwowego. Podczas drugiego dnia kongresu mgr Mateusz Kozioł zaprezentował poster naukowy przygotowany wspólnie z dr. hab. Jarosławem Jóźwiakiem, zatytułowany „Hand tremor in adults with attention-deficit/hyperactivity disorder: clinical and substance-related correlates”.

Praca została wyróżniona nagrodą ECNP Excellence Award, przyznawaną za wyróżniające się abstrakty naukowe wybrane w procesie oceny przez komitet naukowy kongresu. Uroczyste wręczenie nagrody odbyło się podczas wydarzenia.

Drżenie rąk u dorosłych z ADHD – wyniki badania

Badanie dotyczyło drżenia rąk zgłaszanego przez osoby dorosłe z ADHD. Dotychczasowe prace poświęcone funkcjonowaniu ruchowemu osób z tym rozpoznaniem koncentrowały się przede wszystkim na koordynacji, sprawności manualnej i kontroli ruchu. Znacznie mniej wiadomo natomiast o częstości zgłaszanego drżenia rąk oraz czynnikach związanych z jego występowaniem.

Badacze przeanalizowali dokumentację kliniczną 1246 osób z rozpoznaniem ADHD, z czego do końcowych analiz włączono 1179 dorosłych pacjentów. Oceniano częstość zgłaszanego drżenia rąk oraz jego związki z wybranymi czynnikami demograficznymi, współwystępującymi zaburzeniami psychicznymi i używaniem substancji psychoaktywnych. Drżenie rąk odnotowano u 34,3% badanych (404 osoby), czyli u około jednej trzeciej analizowanej grupy klinicznej. Najbardziej konsekwentną zależność stwierdzono w przypadku zaburzenia lękowego uogólnionego (GAD). Występowało ono w wywiadzie u 78,5% pacjentów zgłaszających drżenie, w porównaniu z 67,4% osób bez odnotowanego drżenia. Związek ten utrzymywał się również po uwzględnieniu innych analizowanych czynników. Zaobserwowano ponadto niewielkie zależności z używaniem alkoholu i THC, które nie utrzymały istotności statystycznej w modelu wieloczynnikowym.

Znaczenie wyników dla praktyki klinicznej

Wyniki zwracają uwagę na stosunkowo słabo poznany problem kliniczny i potrzebę dokładniejszej oceny drżenia rąk zgłaszanego przez dorosłych pacjentów z ADHD.

Drżenie może mieć różne podłoże. Może wiązać się ze wzmożonym pobudzeniem fizjologicznym, lękiem, stosowaną farmakoterapią, używaniem substancji psychoaktywnych, ale również z chorobami neurologicznymi i somatycznymi. W przypadku zgłaszania tego objawu istotne jest ustalenie jego charakteru, czasu występowania, czynników nasilających oraz wpływu na codzienne funkcjonowanie. W zależności od obrazu klinicznego uzasadnione może być również przeprowadzenie badania neurologicznego.

Autorzy podkreślają, że zaobserwowane zależności nie pozwalają stwierdzić, iż ADHD powoduje drżenie rąk lub że występuje ono częściej u osób z ADHD niż w populacji ogólnej. Badanie miało charakter retrospektywny, a informacje o drżeniu pochodziły z relacji pacjentów odnotowanych w dokumentacji klinicznej, bez standaryzowanej oceny neurologicznej. Związek z zaburzeniem lękowym uogólnionym również nie przesądza o przyczynie zgłaszanych dolegliwości. Nasilone pobudzenie związane z lękiem może wpływać na drżenie fizjologiczne, jednak możliwe są także inne wyjaśnienia, wymagające dalszej weryfikacji. Uzyskane wyniki wskazują na znaczenie diagnostyki różnicowej i uwzględniania objawów towarzyszących, które nie należą do kryteriów rozpoznania ADHD, ale mogą mieć istotne znaczenie dla oceny stanu zdrowia pacjenta.

Dalsze kierunki badań

Wyniki badania wskazują na potrzebę dalszych badań, łączących ocenę psychiatryczną i neurologiczną. Pozwoliłyby one dokładniej scharakteryzować charakter zgłaszanego drżenia rąk, jego możliwe przyczyny oraz związki ze współwystępującymi zaburzeniami psychicznymi, stosowaną farmakoterapią i innymi czynnikami klinicznymi. Prezentacja pracy podczas 39. Kongresu ECNP i otrzymane wyróżnienie stanowią ważne osiągnięcie naukowe, a jednocześnie okazję do rozwijania współpracy badawczej na styku psychiatrii, psychologii klinicznej i neurologii.

Autorzy posteru: mgr Mateusz Kozioł, dr hab. Jarosław Jóźwiak

Numer posteru: PS02-2146

Galeria

Zdjęcia: WIM-PIB